Türkiye-Kazakistan hattında enerji, ulaştırma ve stratejik iş birliği yeni dönemin merkezine yerleşti.
Önceki dönem milletvekillerinden, Parlamenter Gazeteci ve Yazarlar Birliği Başkanı İbrahim Aydemir, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Kazakistan ziyaretinin sıradan bir diplomatik temas olarak okunamayacağını ifade etti. Aydemir, Astana ve Türkistan ayağından oluşan ziyaretin, Türk dünyasının yeni dönemde üstleneceği rolün açık şekilde tarif edildiği bir süreç olduğunu söyledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev tarafından devlet töreniyle karşılanmasının iki ülke ilişkilerindeki güven seviyesini ortaya koyduğunu belirten Aydemir, görüşmelerde ekonomik ortaklık kadar stratejik alanların da öne çıktığını vurguladı.
Türkiye ile Kazakistan arasında yapılan yeni anlaşmaların sadece ticari başlık taşımadığını ifade eden Aydemir, enerji güvenliği, ulaştırma koridorları, savunma sanayi ve teknoloji yatırımlarının artık ilişkilerin ana ekseni haline geldiğini değerlendirdi.
ORTA KORİDOR MERKEZE YERLEŞTİ
Aydemir, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Hazar Geçişli Orta Koridor vurgusunun dikkatle okunması gerektiğini söyledi. Çin’den Avrupa’ya uzanan yeni ticaret ağlarında Türkiye ile Kazakistan’ın merkezi konuma yükseldiğini belirten Aydemir, küresel ticaret dengelerinin yeniden kurulduğu bir döneme girildiğini ifade etti.
Rusya-Ukrayna savaşıyla birlikte klasik güzergâhların kırılgan hale geldiğini hatırlatan Aydemir, Orta Asya hattının artık sadece bölgesel bir alternatif olarak görülmediğini kaydetti. Enerji sevkiyatı, lojistik güvenlik ve yeni ticaret bağlantılarının Türk dünyasını stratejik merkezlerden biri haline getirdiğini söyledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Türk Dünyası yüzyılı” vurgusunun bu nedenle önemli olduğunu ifade eden Aydemir, Türk Devletleri Teşkilatı’nın kültürel dayanışmanın ötesine geçtiğini dile getirdi.
KAZAKİSTAN’DA TÜRKİYE VURGUSU
Kazakistan merkezli değerlendirmelerde Türkiye’nin yükselen güç merkezi olarak tanımlandığını aktaran Aydemir, Astana yönetiminin Ankara’yı sadece kardeş ülke olarak görmediğini belirtti.
Türkiye’nin NATO içinde etkisini artırırken Rusya ve Çin ile ilişkilerini sürdürebilen bir denge siyaseti yürüttüğünü ifade eden Aydemir, Kazakistan’ın da benzer bir çok yönlü dış politika izlediğini söyledi.
Tokayev’in Türkiye’ye yönelik “küresel ölçekte etkili güç merkezi” ifadesinin dikkat çekici olduğunu kaydeden Aydemir, bunun Avrasya hattındaki yeni stratejik yaklaşımın özeti olduğunu vurguladı.
Emine Erdoğan’ın Seyfullin Devlet Tarım Teknik Üniversitesi ziyaretinin de sosyal ve kültürel iş birliği bakımından önemli mesajlar taşıdığını belirten Aydemir, TİKA destekli Sıfır Atık Eğitim Laboratuvarı’nın yeni nesil ortak projelerin örneklerinden biri olduğunu ifade etti.
TÜRK DÜNYASINDA YENİ DÖNEM
Aydemir, Türk dünyasının artık yalnızca tarihsel bağlarla konuşulamayacağını söyledi. Enerji yolları, tedarik zincirleri ve güvenlik dengeleri üzerinden yeni bir güç alanı oluştuğunu belirten Aydemir, Türk devletlerinin ortak hareket etme kapasitesini artırmasının kritik hale geldiğini dile getirdi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “dilde, fikirde, işte birlik” vurgusunun yeni dönemin siyasi yön tarifini oluşturduğunu ifade eden Aydemir, Türk dünyasının önümüzdeki süreçte ekonomik ve jeopolitik ağırlığını daha görünür hale getireceğini değerlendirdi.
AVRASYA HATTI YENİDEN ŞEKİLLENİYOR
Aydemir, ABD-Çin rekabetiyle birlikte küresel sistemin yeni bloklaşma dönemine girdiğini söyledi. Ortadoğu’daki çatışmaların ve Rusya-Ukrayna savaşının enerji ve ulaşım hatlarını yeniden şekillendirdiğini belirten Aydemir, Türkiye ile Kazakistan arasında kurulan stratejik zeminin bu nedenle daha da önem kazandığını ifade etti.
Türk devletlerinin yeni dönemde ekonomik, siyasi ve güvenlik başlıklarında daha koordineli hareket edeceğini dile getiren Aydemir, ziyaret boyunca verilen mesajların merkezinde bu yön tarifinin bulunduğunu söyledi.